Brain Awareness Week

‘Wat heeft voeding met je hersenen te maken?’ vroeg ik een paar dagen geleden aan een groep havo-leerlingen. Vragende blikken, maar geen antwoord. ‘En slaap? En beweging?’ De schouders werden opgehaald. ‘En alcohol!’ riep een van de leerlingen. Het verband met alcohol kenden ze wel,  daar is momenteel dan ook veel aandacht voor.

‘Wat weet je over dementie en Alzheimer?’, vroeg ik verder. ‘Dat zijn ziektes die oude mensen kunnen krijgen’ kreeg ik als antwoord. Een van de leerlingen kon er meer over vertellen omdat zijn vader al een tijd aan dementie lijdt. Zijn vader kan niet veel meer onthouden, raakt zijn spullen kwijt, weet de weg niet meer en het hele gezin wordt ingeschakeld om op hem letten. Dat persoonlijke verhaal maakte veel indruk bij de groep.

Brain Awareness Week

‘Weten jullie dat 2014 is uitgeroepen tot het Jaar van het brein en dat het volgende week (10 t/m 16 maart) Brain Awareness Week is?’ Nee dus, dat wisten ze niet en wat dat zou moeten betekenen wisten ze al helemaal niet: ‘Moet je je dan extra bewust zijn van je hersenen?’ De website van de Brain Awareness Week werd snel op een smartphone opgezocht en die bleek echt niet alleen op oude mensen gericht. De rondleiding ‘Dwalen door het brein’ die momenteel in museum het Dolhuys in Haarlem te volgen is, leek hen wel leuk.

Voeding vaak beïnvloed door vriendengroep

Er volgde een levendige discussie over het belang van slaap, beweging en goede voeding op jonge leeftijd. Van belang om de groei en de leerprestaties te bevorderen en ook om aandoeningen op latere leeftijd te voorkomen of in iedere geval zo lang en zo veel mogelijk uit te stellen. Sommige argumenten die ik aandroeg vonden de leerlingen onzin, maar andere sneden wel hout volgens hen. Een van hun tegenargumenten was dat zij onder druk staan van leeftijdgenoten. Je wilt bij de groep horen, dus je doet mee. Je eet wat zij eten, je drinkt wat zij drinken, je gedraagt je zoals zij zich gedragen.
Een ander argument dat de leerlingen aanvoerden was dat zij niet helemaal verantwoordelijk kunnen worden gehouden voor hun gedrag, omdat ze nog een puberbrein hebben. Dat wisten ze dan weer wel! Ze zien ouders en opvoeders als medeverantwoordelijk. Het is volgens hen niet alleen ‘you are what you eat’ maar ook ‘they are what you feed them’.

Vervolgens zijn we ingegaan op de voedingsstoffen die je nodig hebt om te kunnen presteren op school en de verschillen tussen ‘what you eat and what you need’.
Het verbaast mijn iedere keer weer hoe weinig aandacht er is voor de invloed die de leerlingen zelf via slaap, beweging en voeding hebben op hun hersenontwikkeling, hun gezondheid en hun leervermogen.

Wat is er bekend?

Inmiddels is er uit onderzoek veel bekend over het effect van voeding, slaap en beweging op hersenontwikkeling en leervermogen, onder andere:

  • ’s avonds met beeldschermen werken en daardoor te veel blauw licht, leidt tot slechter slapen. Die slaap is hard nodig om je overdag goed te kunnen concentreren, je geheugen goed te laten werken en voldoende alert te zijn
  • te weinig slaap leidt ook vaak tot meer eten en verkeerde voedingskeuzes en dat leidt weer tot een tekort aan bouwstoffen voor het lichaam en tot minder goede hersenontwikkeling
  • stress (door overvraging op school), en ook verveling (door te weinig uitdaging) leiden vaak tot te veel eten
  • verkeerde voeding en te veel eten leiden op den duur tot obesitas en dat heeft een negatieve invloed op de hersenen en leidt tot minder goede leerprestaties
  • obesitas leidt tot minder beweging, maar beweging heb je hard nodig voor goed functionerende hersenen
  • suiker in voeding, frisdrank en energiedrankjes werkt verslavend en leiden tot hoge pieken en dalen in de bloedsuikerspiegel en die leiden weer tot minder goede leerprestaties

Met goede voeding kunnen veel leerproblemen verminderd of voorkomen worden. Ik lever er graag mijn bijdrage aan om dat onder de aandacht te brengen.

ps. De Engelstalige oneliners sloegen enorm aan, dus als je er nog meer kent, houd ik me aanbevolen.

Foto:’Human brain on white background’, by _DJ_ on Flickr