De schoolkantine

20111019-FNS-RBN-1744 by USDAgov, on Flickr
20111019-FNS-RBN-1744 by USDAgov, on Flickr

Schoolgebouwen staan vol met snoep- en frisdrankautomaten en broodjes kroket staan nog steeds vooraan in de vitrines van de schoolkantine. Iedereen weet dat er te veel vet, te veel zout en veel te veel suiker in zit, maar het wordt volop aangeboden en gekocht. Wanneer wordt de loze vulling verbannen uit de schoolkantines en zien we daar alleen nog volwaardige voeding?

Jamie Oliver is al in 2005 in opstand gekomen tegen de ongezonde schoollunches, omdat hij vindt dat kinderen goed eten verdienen. Hij krijgt gelukkig steeds meer gehoor voor zijn verhaal. Maar in 2012 kreeg een 9-jarige scholier in Schotland nog het verbod om schoollunches te beoordelen op haar foto-blog. Onder invloed van de publieke opinie en met steun van een aantal BN-ers, is dat teruggedraaid en kan ze onder NeverSeconds haar beoordelingen weer plaatsen.

2015

De Nederlandse regering wil in 2015 alle schoolkantines gezond hebben. Dat is hard nodig, want in de grote steden leidt volgens de verantwoordelijke wethouders 20% van de jeugd aan overgewicht en obesitas. Een op de vijf kinderen tot 19 jaar dus. Een ongelofelijk aantal!
De gemeente Den Haag wil nu automaten met fruit in de scholen plaatsen en probeert met de campagne ‘Gezond is Vet! – Vet Cool’ de ideeën over een gezonde leefstijl te beïnvloeden. In Amsterdam kunnen de basisscholen meedoen aan een gesubsidieerde regeling om de leerlingen schoolfruit te geven.
In 2012 hebben 26 partijen het convenant Gezond Gewicht ondertekend. Er is een Schoolkantine Brigade gekomen en een handvest ‘Gezonder voedingsaanbod op scholen’ opgesteld. Maar: gebeurt er in de schoolpraktijk iets? En gebeurt dat dan om de gezondheid te bevorderen?

Trend

Het is een trend in het onderwijs om steeds duidelijker een eigen gezicht te laten zien. Een gezonde schoolkantine wordt daarbij door veel scholen bewust naar voren geschoven als trekker van leerlingen of studenten. Die trend is overigens in de schoolgidsen en op de websites wel zichtbaar, maar in de praktijk merk je er nog niet zo veel van. Daar valt nog veel te winnen!
Uiteraard ligt de eerste verantwoordelijkheid voor opvoeding en voeding bij de ouders, maar als schoolbestuur, schooldirectie en onderwijsgevende ben je mede-opvoeder. Dat maakt je medeverantwoordelijk voor datgene wat er in de onderwijsomgeving gegeten en gedronken kan worden. Neem je die verantwoordelijkheid niet, dan werk je mee aan wat de Amsterdamse zorgwethouder kindermishandeling noemt!

Een paar tips:

  • Wacht niet op de schoolbrigade. Zij wil overigens maar 75% gezonde voeding in de kantines en heeft de term ‘basisvoedingsmiddelen’ speciaal voor schoolkantines opgerekt. Daarmee bied je alsnog meer dan 25% ongezonde vulling en zolang je dat aanbiedt, wordt het gekocht. Je kunt als school bij de cateraar een 100% gezonde schoolkantine afdwingen. Het is al niet aan te bevelen dat je leerlingen of studenten ongezond eten van huis meenemen of onderweg kopen, maar je kunt het echt niet maken om op school de verkoop van ongezonde voeding te faciliteren.
  • Sta leerlingen en studenten toe om een hervulbaar flesje  mee te nemen tijdens de les. Voorafgaand aan de les kan dat flesje gevuld worden. Als die flesjes niet onder de kraan passen, of als het water bij de toiletten niet als drinkwater gebruikt kan worden, kun je watertappunten in de school laten aanbrengen. Bespreek dat met de plaatselijke waterleidingmaatschappij. Zij steunen grote (sport)evenementen en kunnen ook aan het onderwijs hun steentje bijdragen. Doe dan meteen de frisdrankautomaten de deur uit (mooie acties om in de zomervakantie uit te voeren).
  • Handhaaf de regels over gezonde traktaties door leerlingen en leerkrachten. Iedere school heeft daar iets over in het schoolreglement staan, maar in de praktijk worden die regels niet of nauwelijks nageleefd.
  • Geef zelf het goede voorbeeld, daarmee krijg je navolging.

Foto:20111019-FNS-RBN-1744 by USDAgov, on Flickr