Een roze koek of een appel

Apple, Red, Heerlijk, Vruchten

Vrijdag 28 september 8.15 uur. Bij de plaatselijke supermarkt staan drie basisschoolleerlingen bij de kassa. Aankopen: een blikje cola met een zakje snoep, een pakje roze koeken en een blikje energydrank met een zakje chips. ‘Voor in de ochtendpauze’.
Wat staat er bij jullie in de schoolgids over eten en drinken in de pauze?
Veel scholen hanteren de regel dat de kinderen een boterham, fruit of drinken mee mogen nemen voor in de pauze. Sommige scholen doen pakjes en blikjes in de ban. Maar controleer jij het naleven van de schoolregels?
De scholen leggen meestal de eindverantwoordelijkheid bij de ouders en vragen dan welke bevoegdheid je hebt om ergens iets van te zeggen. Maar waarom stel jij als mede-opvoeder die regels dan op?
De ouders houden er uit zichzelf blijkbaar te weinig rekening mee, of leggen het bij anderen. De buren moeten opletten, in andere landen loopt het de spuigaten uit; bij ons valt het wel mee. Bovendien zegt de school er niets van. Maar wijs jij ze op die struisvogelpolitiek?
De kinderen kiezen wat ze lekker vinden of wat ze anderen zien eten en drinken en zijn zich er niet van bewust wat ze daarmee binnen krijgen. Maar breng jij ze dat bij?

Als leerkracht heb je een verantwoordelijkheid voor alles wat er op school gebeurt. Ook voor de pauzehapjes en -drankjes en voor traktaties bij verjaardagen en feestdagen. Een paar ideeën:

  • Bespreek de schoolregels in het team en maak afspraken hoe ze te hanteren.
  • Maak van voeding en gezondheid geen themaweek, maar besteed het hele jaar door in iedere groep regelmatig even aandacht aan eten en drinken.
  • Ga met je leerlingen en op ouderavonden in op actuele berichten over de effecten van voeding op gezondheid, leervermogen en prestaties. Bespreek wat de leerlingen bij zich hebben en welke effecten dat heeft.
  • Maak een einde aan de ‘wedstrijd’ onder ouders om te komen met de meest luxueuze traktatie bij de verjaardag van hun kinderen. Stel een klassencadeau in met een maximum bedrag: het jarige kind trakteert op een boek, een spel of iets anders waar de hele klas van kan meegenieten.
  • Maak van een maaltijd op school geen aaneenrijging van ongezonde hapjes met vetten, suikers en E-nummers. Maak die maaltijd samen met je leerlingen klaar met verse producten van het seizoen. Ze vinden het leuk, ze leren ervan, en wat ze zelf klaarmaken eten ze ook op.
  • Je bent een rolmodel met een voorbeeld- en leerfunctie voor je leerlingen. Geef dus consequent het goede voorbeeld. Dat wordt overgenomen door je leerlingen.
  • Ga over op schoolfruit, uiteraard van een plaatselijke bio-kweker. Neem daarvoor een bedrag op in de ouderbijdrage.
  • Laat je leerlingen kraanwater drinken als ze dorst hebben. In Nederland komt water van een uitstekende kwaliteit uit de kraan en iedereen heeft minimaal anderhalve liter verdeeld over de dag nodig om optimaal te kunnen functioneren en presteren.

Gewoontes die in het begin van de basisschool worden aangeleerd, kun je 8 jaar vasthouden! Laat de schoolgids meer zijn dan een papieren tijger en hanteer de regels vanaf de eerste schooldag. Breng ze onder de aandacht bij het inschrijven van nieuwe leerlingen. Bespreek de regels op de allereerste ouderavond. Het is in het belang van alle kinderen.
Je hoort of leest iedere dag wel iets over de effecten van voeding op het gewicht, op de gezondheid, op de groei en ontwikkeling van de hersenen, op het gedrag en op het leervermogen. Maar – uitzonderingen daargelaten, en die zijn er ook echt – er gebeurt te weinig!
Via wetgeving is bepaald dat alcohol onder de zestien niet mag. Wanneer gaan we ongezonde voeding verbieden?

Foto: Appels van Jarmoluk via Pixabay