Rust roest?

Rustflake
“Rustflake by Rookuzz (crashed computer), on Flickr

Rustzoekers worden in onze 24/7-maatschappij duidelijk minder gewaardeerd dan harde werkers. Rust wordt gelijk gesteld aan luieren of je niet willen inspannen. Maar rust is zeker niet altijd hetzelfde als ‘niets doen’. De kijk op rust varieert met de bril die je opzet: kijk je vanuit een economische, psychologische, biologische of onderwijskundige invalshoek?
Enerzijds is stilstand achteruitgang. Je wordt stijf als je je spieren niet gebruikt. Er treedt verval en veroudering in, wanneer je niets doet en je vermogens gaan achteruit.
Anderzijds is het na gedane arbeid goed rusten. Je hebt rust nodig om te herstellen na lichamelijke inspanning. en door regelmatig rust te nemen, voorkom je overbelasting. Rust geeft de gelegenheid tot bezinning. Een vrije dag geeft je de gelegenheid om te ontspannen en op te laden en je hebt een paar weken per jaar vakantie om bij te tanken.

Rust ≠ stilzitten

In een rustperiode zit je dus niet verplicht stil op een stoel, maar doe je iets waardoor je weer energie krijgt. Dan doe je wat je zelf wilt, in je eigen tempo. Voor de een betekent dat een yogales, een ander kiest voor uitslapen, lezen, sporten, de natuur in, winkelen, vrienden ontmoeten, muziek luisteren, of lekker ‘lummelen’. De keuze is aan jou. Rust geeft je de ook mogelijkheid om gebeurtenissen te overdenken en te denken hoe je verder wilt.

Rust kan ontregelen. Dat merk je soms als je na een periode van hard werken of studeren vakantie hebt. Je vertrouwde structuren vallen weg en daar moet je aan wennen. Je hebt tijd nodig om af te schakelen. Dan kun je (tijdelijk) last hebben van rusteloosheid, een onrustige slaap, onrust in je hoofd. Voor kinderen geldt dat net zo goed als voor volwassenen.

In de natuur

In de natuur geldt de winter als een periode van rust, afsterven en stilstand. Toch werkt er dan wel degelijk iets door. De winter biedt de kou die veel zaden nodig hebben om te kunnen ontkiemen. Vaste planten sterven in de winter bovengronds af, maar onder de grond wordt alles voorbereid om in het voorjaar weer opnieuw te beginnen. Bij bomen en heesters worden in de koude periode nieuwe knoppen gevormd. Hetzelfde geldt voor de composthoop met alle plantenmateriaal van het voorbije jaar. Dat lijkt misschien een berg plantenresten in rust, maar dat is ‘schijnbare rust’. Het is een proces van verandering waarbij omzetting tot vruchtbare compost plaats vindt. Daaruit kun je weer iets nieuws laten ontstaan.

in het onderwijs

En in het onderwijs? Je moet je hersenen stimuleren om je te blijven ontwikkelen. Je hebt activiteit nodig en je moet uitgedaagd worden om tot leren te komen.
Aan de andere kant heb je ook rust nodig. Rust om je heen, rust in je hoofd en ontspanning na inspanning. Een overdaad aan prikkels leidt af en als je ergens mee zit, dwalen je gedachten af. Je bent er met je hoofd niet bij en je kunt je dan niet goed concentreren. Na het actieve leren heb je rust nodig om nieuwe informatie te laten bezinken en te bedenken wat het voor jou betekent. Ook dan is de rust maar schijn. De verwerking zorgt ervoor dat de nieuwe informatie echt bruikbare kennis wordt die je weer kunt gebruiken in nieuwe situaties.

Je kunt rustgevende geuren en kleuren gebruiken wanneer je moeite hebt om tot rust te komen. Zorg voor groen, blauw, pastelkleuren en aardetinten om je heen, snuif de geur van bloeiende planten op, of verstuif een ontspannende etherische olie. Een lekker muziekje en een rustgevende kruidenthee versterken het effect.

Rust roest niet altijd. Het geeft vaak ook nieuwe glans.